Udayavni Special

ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ನೆನಪುಗಳು


Team Udayavani, Dec 15, 2019, 5:32 AM IST

zx-8

ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಅರ್ಧಶತಮಾನವಾಯಿತು. “ಮೂಕಜ್ಜಿ’ಯನ್ನು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೊನ್ನೆ ನೋಡಿದೆ. ತುಂಬ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟೆ. ಪಿ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನ, ಬಿ. ಜಯಶ್ರೀ ಅವರ ನಟನೆ ತುಂಬಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿತ್ತು. ನನ್ನ ತಂದೆಯವರನ್ನೂ ಅವರ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ.

ಸಿನೆಮಾ ನೋಡಿದ ಬಳಿಕ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳುಯನ್ನು ತಂದೆಯವರು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.

ನಾವಾಗ ಪುತ್ತೂರಿನ ಬಾಲವನದಲ್ಲಿದ್ದೆವು. ಮನೆಯ ಮೇಲೊಂದು ಮಾಳಿಗೆ ಇತ್ತು. ತಂದೆಯವರು ಮಾಳಿಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿ ಕುಳಿತರೆಂದರೆ ಏನನ್ನೋ ಬರೆಯುವ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರ್ಥ. ಮತ್ತೆ ಯಾರೂ ಅವರ ಬಳಿ ಸುಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬರವಣಿಗೆಗೆ ದೀರ್ಘ‌ ಸಮಯವನ್ನೇನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಥೆಯಾಗಲಿ, ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಲಿ ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬರವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆ ಯಾರಾದರೂ ಅವರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಲು ಭಯಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರೂ ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಮೊದಲು ಅವರೇ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಮೇಲೆ “ಡಿಕ್ಟೇಟ್‌’ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ಜನ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

1968ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಆಗೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಓದಿ ನೋಡಿದ್ದೆ. ಸಣ್ಣವಳಾದ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಅರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೂಮ್ಮೆ ಓದಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದ ಬಳಿಕ, 1977ರಲ್ಲಿ. ಮೂಕಜ್ಜಿ ನನ್ನನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯವರನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಯಾವುದು ಎಂದು ನಾನು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪಕ್ಕನೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಪದ್ದಕ್ಕ. ಪದ್ದಕ್ಕ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ಮಗಳು. ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಮನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿತ್ತು. ತಂದೆಯವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಕಾಳಜಿ. ನಮ್ಮನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದ ನೆನಪು. ನನ್ನ ಮದುವೆಗೂ ಆಮಂತ್ರಣ ಕೊಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಅಂಥ ಅನೇಕ ಶೋಷಿತ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅವರು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಮಂದಿ ವಿಧವೆಯವರಿಗೆ ವಿವಾಹವನ್ನೂ ನಿಂತು ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ಅಂಥ ಅನುಭವಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಮೂಕಜ್ಜಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು.

ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ, ದೇವದಾಸಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯೂ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಧವೆಯರನ್ನು ಮರುವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ದೇವದಾಸಿಯರಿಗೆ ಹಸೆಮಣೆ ಏರುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ತಂದೆಯವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸಬರ್ಮತಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ವಿಧವೆಯರು, ದೇವದಾಸಿಯರು ಶೇಷ ಜೀವಿತವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಈ ಮಾತು ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಸರಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. “ಎಗೈನ್‌ಸ್ಟ್‌ ದ ನೇಚರ್‌’ ಆದ ನತದೃಷ್ಟ ಬದುಕನ್ನು ಯಾಕೆ ಅವರು ನಡೆಸಬೇಕು? ತಂದೆಯವರಿಗೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಇದ್ದರೂ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಕುರಿತು ಸಹಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬಂತೆ ಅವರು ಮೂಕಜ್ಜಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ರಚನೆಗೆ ತೊಡಗಿರಬೇಕು.

ಬಹುಶಃ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ್ದರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳಂತೆ ಇದಕ್ಕೂ ಅವರೇ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಬರೆದು ಮುಖಪುಟವನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದರು.

ಮೂಕಜ್ಜಿ “ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ’ಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಶೇಷತೆ.
ಆಗ ಪುತ್ತೂರಿಗೆ ತಂದೆಯವರು ವಿ.ಸೀ., ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರಂಥ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೊಮ್ಮೆ ಬಂದ ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ, “ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕುರಿತ ವಿಚಾರ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಒಗ್ಗರಣೆಯ ಹಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಅವರದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದು ನನಗಿನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ.

ತಂದೆಯವರು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದ ಪ್ಲೇಸ್‌ ಕಾಲ್ಡ್‌ ಕಮಡೆಬು ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ ಉಳ್ಳ, ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯತ್ತನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳಿದ್ದವು. ಅಂಥ ಕಥನಗಳೂ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ನನ್ನ ಊಹೆ.

ತಂದೆಯವರು ಮೂಲತಃ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು. ಅವರ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮತ್ತೂಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೇಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. “ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅವನಿಗಿರಲಿ’ ಎಂದು ತಂದೆಯವರು ಅಣ್ಣನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ‌ಲೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆಯವರದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅನುಸಂಧಾನದ ಮಾರ್ಗ. ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ “ಅತೀಂದ್ರಿಯ’ವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಇದೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯವೇ.

ಕಾದಂಬರಿಯೇನು, ತಂದೆಯವರೇ ನನಗೆ ವಿಸ್ಮಯ!

ಕ್ಷಮಾ ರಾವ್‌

Ad

ಶ್ರೀ ಅಷ್ಠ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜೋತಿಷ್ಯ ಮಂದಿರ,
ಉದ್ಯೋಗ, ಮದುವೆ ವಿಳಂಬ, ಸತಿ-ಪತಿ ಕಲಹ, ಶತ್ರುಪೀಡೆ, ಅತ್ತೆ-ಸೊಸೆ ಕಲಹ, ವಶೀಕರಣ, ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ, ನಿಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ಕಠಿಣವಾಗಿರಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಶತಃಸಿದ್ಧ. ನಿಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಕಾರ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಬಿ ಹೆಚ್ ಆಚಾರ್ಯ ಗುರೂಜಿ
ಜಯನಗರ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೋ- 8884889444

ಟಾಪ್ ನ್ಯೂಸ್

370ನೇ ವಿಧಿ ರದ್ದು; ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆ- ಆಗಸ್ಟ್ 4-5ರಂದು ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಜಾರಿ

370ನೇ ವಿಧಿ ರದ್ದು-ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆ; ಆಗಸ್ಟ್ 4 ಮತ್ತು 5ರಂದು ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಜಾರಿ

ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಸಿದ್ದರಾಯಯ್ಯ ಗೆ ಕೋವಿಡ್ ಸೋಂಕು ದೃಢ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲು

ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಸಿದ್ದರಾಯಯ್ಯ ಗೆ ಕೋವಿಡ್ ಸೋಂಕು ದೃಢ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲು

microsoft

ಟಿಕ್ ಟಾಕ್ ಖರೀದಿಗೆ ಟ್ರಂಪ್ ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಿಇಓ ಸತ್ಯನಾದೆಲ್ಲಾ ?

ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂವಾದ: ಅಸ್ಮಿತೆಯೆಡೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿ

ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂವಾದ: ಅಸ್ಮಿತೆಯೆಡೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿ

Rakhi-1

ಸಂತ್ರಸ್ತೆಗೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಡಲು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಆರೋಪಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ

ಕನಸು ನಾಳೆ ನನಸು: ಸಕಲ ವೈಭವದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಯೋಧ್ಯೆ

ಕನಸು ನಾಳೆ ನನಸು: ಸಕಲ ವೈಭವದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಯೋಧ್ಯೆ

BCCIಯಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪದ್ಧತಿ ರಚನೆ ; 60 ವರ್ಷ ಮೀರಿದವರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ

BCCIಯಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪದ್ಧತಿ ರಚನೆ ; 60 ವರ್ಷ ಮೀರಿದವರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ




ಈ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುದ್ದಿಗಳು

jagada-swasthya

ಮತ್ತೆ ಮರಳಲಿ ಜಗದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ

ಹಾವೇರಿಯ ಹೊಕ್ಕುಳ ಬಳ್ಳಿ ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ  ಸ್ಮತಿ

ಹಾವೇರಿಯ ಹೊಕ್ಕುಳ ಬಳ್ಳಿ ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಸ್ಮತಿ

Suryana-neralu

ಸೂರ್ಯನ ನೆರಳು

ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮೌನದ ಮಾತು

ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮೌನದ ಮಾತು

ಕತೆ: ಸಹಯಾತ್ರಿ

ಕತೆ: ಸಹಯಾತ್ರಿ

MUST WATCH

udayavani youtube

MALASIYAN ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ Khajane Agricultural farm

udayavani youtube

ಸುಶಾಂತ್ ಸಾವಿನ ಸುತ್ತ ಅನುಮಾನದ ಹುತ್ತ | Sushant Singh Rajput Death Mystery

udayavani youtube

“ಕಟ್ಟಿಹುದು ಬುತ್ತಿ ಉಣಲುಂಟು ತಾಳು” ಎಂದು ಜೀವನ ಪಾಠ | Life Lessons by Farmer

udayavani youtube

ಮಂಗೋಶ್ಟಿನ್ ಬೆಳೆಯುವ ಸೂಕ್ತ ವಿಧಾನ | How To Grow Mangosteen Fruit |FULL INFORMATION

udayavani youtube

New Education Policy 2020: All the key takeaways | Udayavani



ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ

370ನೇ ವಿಧಿ ರದ್ದು; ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆ- ಆಗಸ್ಟ್ 4-5ರಂದು ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಜಾರಿ

370ನೇ ವಿಧಿ ರದ್ದು-ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆ; ಆಗಸ್ಟ್ 4 ಮತ್ತು 5ರಂದು ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಜಾರಿ

ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಕಿಸಾನ್‌ ಸಂಘ ವಿರೋಧ

ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಕಿಸಾನ್‌ ಸಂಘ ವಿರೋಧ

ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಸಿದ್ದರಾಯಯ್ಯ ಗೆ ಕೋವಿಡ್ ಸೋಂಕು ದೃಢ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲು

ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಸಿದ್ದರಾಯಯ್ಯ ಗೆ ಕೋವಿಡ್ ಸೋಂಕು ದೃಢ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲು

ಗುಣಮುಖರಾಗಲು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ

ಗುಣಮುಖರಾಗಲು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ -2020; 1ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಮನವಿ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ -2020; 1ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಮನವಿ

Thanks for visiting Udayavani

You seem to have an Ad Blocker on.
To continue reading, please turn it off or whitelist Udayavani.